Dlaczego sny są ważne i jak je zapamiętywać

Fenomen snów od dawna fascynował różne cywilizacje i naukowców. W tym artykule przybliżamy historię, aspekty psychologiczne i znaczenie snów.

Autor: Amy Lawrenson | 3 marca 2025 | Przeczytasz w 3 min

 Dlaczego sny są ważne i jak je zapamiętywać

Sny towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Machiel Klerk, nasz ekspert od snów, opisuje sny jako świat, który otwiera się przed nami, gdy śpimy. W krainie snu ciało człowieka śpi, ale jego umysł jest w trybie czuwania. Jest to więc stan innej świadomości niż tej, w którym zarówno umysł, jak i ciało są w trybie przebudzenia. To, że często nie pamiętamy snów, jest spowodowane tym, że nasza pamięć krótkotrwała jest wówczas na najniższym poziomie. Jednak jeśli wydaje nam się, że nie miewamy żadnych snów, to raczej nie mamy racji. My po prostu ich nie pamiętamy. Tak naprawdę, w ciągu całego życia śnimy średnio przez 6 lat. 

Dlaczego śnimy? Na początku cofnijmy się w czasie i przyjrzyjmy się fascynującej historii fenomenu snów, zanim zagłębimy się w bardziej naukowe i psychologiczne aspekty tego zjawiska. W tym artykule Klerk przedstawia również pięć najważniejszych rzeczy, które warto wiedzieć o snach, a także podaje kilka przydatnych wskazówek, które pomogą nam zapamiętać i śledzić sny.   

HISTORIA MARZEŃ SENNYCH  

Ludzie fascynują się zjawiskiem snów od zarania dziejów. Mieszkańcy starożytnej Mezopotamii, Sumerowie i Babilończycy (tereny dzisiejszego Iraku), wierzyli, że ich bogowie wykorzystywali sny do komunikowania się z nimi. A osoby, które potrafiły interpretować znaczenie snów, odgrywały na tyle ważną rolę w społeczeństwie, że ich zdanie było brane pod uwagę podczas tworzenia praw i przy podejmowaniu decyzji.  

Z kolei ludy nordyckie wierzyły, że ze snów można odczytać przepowiednie dotyczące życia. To powiązanie snu z przepowiedniami było tematem często przewijającym się w nordyckiej mitologii. W jednej z legend bóg Baldur zobaczył we śnie swoją śmierć. Mimo interwencji jego ojca, Odyna, śmierć urzeczywistniła się tak, jak przedstawiał ją sen.  

W starożytnym Egipcie sny uważano za medium łączące rzeczywistość z zaświatami, które pozwala zajrzeć w przyszłość. Jak podaje Biblia, Józef (ten w kolorowym płaszczu) odczytał sen faraona jako zapowiedź siedmioletniej klęski głodu, po czym doradził mu, co zrobić, aby oszczędzić jego poddanych. O tym, że analizowanie snów było ważne w starożytnych cywilizacjach świadczy egipska księga z 1200 r. p.n.e., zawierająca 108 snów, ich interpretacje oraz informacje o tym, czy zapowiadają one dobre czy złe wydarzenia. Według tego starożytnego tekstu sen o śmierci zwiastował długie życie, natomiast spotkanie z wężem oznaczało rychłe zakończenie sporu.   

Sny pełniły fundamentalną rolę także w starożytnej Grecji i Rzymie. Uważano je za boskie z natury i w obu tych kulturach oddawano cześć bogu, który był za nie odpowiedzialny. Grecy czcili Hypnosa, a Rzymianie Somnusa. Syn Hypnosa, Morfeusz, jako jeden z Oneiroi był personifikacją snów i razem z braćmi potrafił ingerować w sny innych osób, także królów i innych bogów.  

Sny od dawna postrzega się jako zwierciadło duszy i najskrytszych myśli. Zarówno w starożytnych, jak i we współczesnych Indiach, sny uważa się za drogę do odkrycia własnej duchowej ścieżki. W czasach nowożytnych, w renesansie, sny nabrały znaczenia symbolicznego i artystycznego. Artyści tacy jak Leonard di Vinci, a w XX w. Salvador Dali, bawili się rzeczywistością włączając elementy marzeń sennych do swoich prac.  

Poniżej przedstawiamy pięć rzeczy, które warto wiedzieć o snach: od ich rodzajów po znaczenie powtarzających się snów. 

Aby obejrzeć ten film z napisami, kliknij tutaj, by otworzyć go na platformie YouTube. Następnie postępuj zgodnie z instrukcjami dotyczącymi napisów znajdującymi się poniżej.

Aby do tego filmu dodać napisy w swoim języku, postępuj zgodnie z instrukcjami. Kliknij „odtwórz” na poniższym filmie. Kliknij ikonę ustawień (symbol koła zębatego). Kliknij „Napisy/CC”, następnie „Automatyczne tłumaczenie”, wybierz swój język i włącz film.

SNY I PSYCHOLOGIA: DLACZEGO SNY SĄ WAŻNE  

W czasach nam bliższych pragnienie zrozumienia umysłu poprzez sny przyczyniło się do pojawienia się specjalnej nauki poświęconej temu zagadnieniu oraz psychoanalityków, takich jak Zygmunt Freud i Carl Jung, których teorie pozostają kluczowe dla psychoterapeutów po dziś dzień.   

Matthew Bowes, angielski psychoterapeuta z Brighton specjalizujący się w snach, uważa, że mają one dwa główne cele: albo terapię, albo twórcze rozwiązywanie problemów. „Istnieje wiele dowodów na to, że jedną z podstawowych funkcji snów jest wsparcie nas w radzeniu sobie z trudnymi stanami emocjonalnymi, nawet tymi nieuświadomionymi. Według innej teorii śnimy o sprawach związanych z naszym życiem, a poprzez sen staramy się znaleźć najlepsze wyjście z danej sytuacji, porównując obecne doświadczenia z tym, co wydarzyło się w przeszłości”.   

Matthew Walker, profesor psychologii i neurobiologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, jest przekonany o terapeutycznej funkcji snów. „Mówi się, że czas leczy rany, a z moich badań wynika, że jest to faktycznie czas, tyle że ten spędzony we śnie” — mówi Walker.  

Wśród naukowców i psychologów popularna jest koncepcja snu jako narzędzia do kreatywnego rozwiązywania problemów. Nicoline Douwes Isema to holenderska ekspertka w dziedzinie snu i członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Badań nad Snem. Jej zdaniem: „Kiedy śpimy, nasz umysł znajduje się w stanie wolnym od wszelkich zakłóceń zewnętrznych, ma czas i przestrzeń na tworzenie nowych połączeń nerwowych i odkrywanie emocji, których mogliśmy nie zauważyć w ciągu dnia. Połączenia te są placem zabaw dla uczuć, zapewniającym jedyną w swoim rodzaju przestrzeń, w której emocjonalne ośrodki mózgu mogą się swobodnie wyszaleć. W ten sposób sny mogą pomóc nam dostosować się do zmian w życiu i podnieść poziom naszej inteligencji emocjonalnej”.  

Oczywistym jest, że aby móc pracować ze snami, trzeba je pamiętać. W tym filmie nasz ekspert od snów Machiel Klerk zdradza trzy wskazówki, które w tym pomogą. 

Aby obejrzeć ten film z napisami, kliknij tutaj, by otworzyć go na platformie YouTube. Następnie postępuj zgodnie z instrukcjami dotyczącymi napisów znajdującymi się poniżej.

Aby do tego filmu dodać napisy w swoim języku, postępuj zgodnie z instrukcjami. Kliknij „odtwórz” na poniższym filmie. Kliknij ikonę ustawień (symbol koła zębatego). Kliknij „Napisy/CC”, następnie „Automatyczne tłumaczenie”, wybierz swój język i włącz film.

 W naszym podcaście, którego można posłuchać tutaj, Klerk zauważa, że sny są miejscem, w którym możemy poszukiwać pomocy i wskazówek. Nie musimy analizować głębiej naszych snów, ale jeśli się na to zdecydujemy, wówczas mogą one pomóc nam cieszyć się lepszym, bardziej kreatywnym i szczęśliwszym życiem.  

Powiązane z tym artykułem