Hoe werkt een digitale detox echt voor je?
Heb je weleens het gevoel dat je smartphone je leven beheerst? Gemiddeld kijk je er ongeveer 200 keer per dag op. Dat is iedere 5 minuten een keer. De meesten van ons weten wel dat dat helemaal niet goed is, maar toch hebben we een Dag van de Mentale Gezondheid (ieder jaar op 10 oktober) nodig om ons er bewust van te worden en de vraag te stellen: wat doet al die schermtijd met me?
Van LAURA WABEKE | 6 juli 2021 | 4 min. leestijd
Het eerlijke antwoord is: best wel veel. Constante connectiviteit is een van de meest onderschatte bronnen van stress in het moderne leven. Het verstoort je slaap, geeft onrust en knaagt aan de mentale ruimte die je nodig hebt om je goed te voelen. Een digitale detox betekent niet dat je je telefoon helemaal in de ban doet. Het gaat erom dat je bewuste keuzes maakt in hoe je hem gebruikt. Deze zes stappen helpen je om je aan je eigen regels te houden.
Het effect van schermtijd op je geest
Het blauwe licht van de elektronische apparaten die je gebruikt onderdrukt melatonine, het hormoon dat je lichaam vertelt dat het tijd wordt om te gaan slapen. Minder slaap resulteert de volgende dag in een meer reactieve, uitgeputte versie van jezelf. De notificaties die constant binnenkomen, houden je zenuwstelsel in een toestand van alertheid, zelfs als er niets urgents aan de hand is. En scrollen door de aanbevolen reels van andere mensen? Onderzoek linkt het consistent aan een laag zelfbeeld, meer onrust en angst en een knagend gevoel dat je eigen leven eigenlijk niet zoveel voorstelt.
Dit betekent allemaal niet dat je telefoon sowieso slecht voor je is. Maar het betekent wel dat het de moeite waard is om eerlijk te zijn over de effecten van je schermtijd. De Dag van de Mentale Gezondheid is een goed moment voor die eerlijkheid.
6x een digitale detox die echt werkt
1. Stel jezelf een realistisch doel
Helemaal cold turkey gaan klinkt in theorie goed, maar in de praktijk werkt het bijna nooit. In plaats van alles in één klap overhoop te gooien, kun je een specifieke verandering kiezen: geen social media vóór 9 uur ’s morgens, een uur voor je gaat slapen niet op je iPad, of een telefoonloze zondagochtend. Een klein doel dat je werkelijk kunt bereiken doet meer voor je mentale gezondheid dan een groter doel waar je binnen een paar dagen al de brui aan geeft.
2. Ga op avontuur. Maar plaats daar geen post over op Instagram.
Voordat social media bestonden, vierden we vakantie, gingen we uit eten, of keken we naar de zonsondergang zonder dat we het in real-time met iedereen moesten delen. Probeer dat gewoon weer eens, al is het maar voor één uitje per week. Doe gewoon wat leuks voor jezelf, niet voor de content die je ervan zou kunnen maken. Je zult merken dat je er dan veel meer plezier aan beleeft.
3. Schakel notificaties uit
Weet je, niemand verwacht daadwerkelijk dat je binnen vijf seconden antwoord geeft. Die druk wordt je opgelegd door de platforms zelf. Schakel notificaties uit en kies twee of drie vaste momenten op de dag om je berichten te checken. Je voelt je veel rustiger als jij zelf beslist wanneer je kijkt, in plaats van dat je om de paar minuten wordt aangespoord om je telefoon erbij te pakken.
4. Ga voor retro in de slaapkamer
Onderzoek van Harvard Medical School bevestigt dat schermtijd vlak voor je gaat slapen je biologische ritme verstoort en melatonine onderdrukt, waardoor je moeilijker in slaap valt en vaker wakker wordt. Doe het eens zoals vroeger: laat je telefoon achter in een andere kamer, gebruik een fysieke wekker en maak van je slaapkamer een schermvrije zone. Wat je leest voor je gaat slapen en wat je doet zodra je wakker wordt, heeft meer effect dan je je realiseert.
5. Betrek het hele gezin erbij
Net als alles in het leven is een digitale detox makkelijker als je het samen met anderen doet. Leg bij het avondeten alle telefoons bij elkaar. Maak een wandeling zonder je telefoon mee te nemen. Als iedereen om je heen hetzelfde doet, heb je veel minder de neiging om je berichten te checken dan je zou denken. En je zult ontdekken dat niets zo fijn is als een avond waarbij iedereen gewoon… aanwezig is.
6. Geef ook eens een real-life compliment
Veel dingen waar we social media voor gebruiken (iemand een compliment geven, in contact blijven, iemand laten glimlachen) kun je ook in levenden lijve doen. In plaats van de foto van een van je vrienden een duimpje te geven, kun je ze ook opbellen en uitnodigen op de koffie. In plaats van een comment plaatsen bij een post, kun je het ook rechtstreeks zeggen. De versie ‘in levenden lijve’ werkt altijd veel beter. En het doet ook iets met je eigen stemming.
Een opmerking over de Dag van de Mentale Gezondheid
Een digitale detox lost niet alles op. Maar het is bekend dat een chronische overload van schermtijd een belangrijke bijdrage levert aan stress, rusteloosheid, slecht slapen en eenzaamheid. Al die dingen eisen na verloop van tijd veel van je mentale gezondheid. Een van de meest praktische en toegankelijke dingen die je dit jaar op 10 oktober kunt doen, is een klein stukje controle terugnemen over je relatie met technologie.
Kleine veranderingen, mits consistent uitgevoerd, hebben samen een groot effect. En wat je daarvoor in de plaats terugkrijgt (aandacht voor jezelf, goed slapen, contact met mensen van wie je houdt) is veel meer waard dan alles waar je steeds langs scrolt.
